2025 йил 23 январда Хитой “Qianfan” (“Минг елкан”) лойиҳасининг тўртинчи учирилишини муваффақиятли якунлаб, Long March 6A ракетаси ёрдамида орбитага яна 18 та сунъий йўлдошни жўнатди.

Лойиҳанинг мақсадлари

Qianfan лойиҳаси Шанхай шаҳар халқ ҳукумати ва Хитой Фанлар академияси кўмагида Shanghai Spacecom Satellite Technology (SSST) томонидан амалга оширилмоқда. Ташаббус Ернинг паст орбитасига 14 000 дан ортиқ сунъий йўлдошларни жойлаштиришга қаратилган бўлиб, бу глобал интернет қамровини таъминлайди ва Хитойнинг сунъий йўлдош алоқаси соҳасидаги мавқеини мустаҳкамлайди.

Илк бор жорий тараққиётнинг 2024 йилнинг 6 августида орбитага 18 та сунъий йўлдошниюборган, иккинчи ва учинчи учирмалар мос равишда 2024 йил 15 октабр ва 5 декабрда бўлиб ўтди, уларнинг ҳар бири юлдуз туркумига 18 та сунъий йўлдош қўшди. 

2025 йил охиригача 1296 та сунъий йўлдошнинг биринчи босқичини ташкил этувчи 648 та сунъий йўлдошни жойлаштириш режалаштирилган.

Маълумотларни узатиш тезлиги ва технологик афзалликлари

Хитойлик ишлаб чиқувчилар 5G имкониятларидан ошиб кетадиган юқори тезликдаги маълумотларни узатишни таъминлашга интилмоқда. Chang Guang Satellite Technology яқинда сунъий йўлдошдан Ерга лазер алоқаси ёрдамида маълумотларни узатиш тезлиги секундига 100 гигабитга етди, бу аввалги рекордлардан 10 баробар тезроқ. Бу Хитой сунъий йўлдош тизимларининг мавжуд ечимларга қараганда юқори маълумотлар тезлигини таъминлаш имкониятларини кўрсатади.

Старлинк билан рақобат

Qianfan лойиҳаси Хитойнинг SpaceXнинг 6000 дан ортиқ сунъий йўлдошларини жойлаштирган Starlink тизимига жавоби сифатида кўрилмоқда. Хитой жаҳон бозорига муқобил сунъий йўлдош интернет хизматларини таклиф қилиш орқали нафақат етиб олиш, балки Starlinkдан ҳам ўзиб кетишга интилмоқда.

Муаммолар ва қийинчиликлар

Муваффақиятларга қарамай, лойиҳа бир қатор қийинчиликларга дуч келмоқда. 2024 йил 6 августда илк учирилиши чоғида Long March 6A ракетасининг юқори босқичи парчаланиб, паст Ер орбитасида 300 дан ортиқ қолдиқ булутини ҳосил қилди. Бу космик чиқиндиларни олдини олиш учун такомиллаштирилган технологиялар зарурлигини таъкидлайди.

Бундан ташқари, Qianfan сунъий йўлдошларининг ёрқинлиги астрономларда хавотир уйғотди, чунки улар тунги осмонни кузатишга халақит бериши мумкин. Ушбу муаммони ҳал қилиш учун сунъий йўлдошларнинг акс эттирилишини камайтириш усулларини ишлаб чиқиш керак бўлади.

Хулоса

Qianfan лойиҳаси Хитойнинг глобал миқёсда юқори тезликдаги ва ишончли хизматларни таклиф этувчи сунъий йўлдош интернет соҳасида етакчи бўлишга интилишини намойиш этади. Бироқ, ушбу мақсадларга эришиш учун барқарор ривожланишни таъминлаш ва атроф-муҳит ва илмий тадқиқотларга салбий таъсирларни минималлаштириш учун техник ва экологик муаммоларни бартараф этиш керак.