Mutaxassislar ijtimoiy tarmoqlarning xavf-xatarlarini tushuntirib berishdi. Bu onlayn platformalar so‘nggi bir necha yil ichida juda o‘zgardi.

The Economist ma’lumotlariga ko‘ra, odamlar vaqtlarining to‘rtdan bir qismini ijtimoiy tarmoqlarda o‘tkazadilar. Buning ajablanarli joyi yo‘q, chunki ular ko‘ngilochar kontentni taqdim etadi va boshqa odamlar bilan suhbatlashishga imkon beradi.

Ilgari ijtimoiy tarmoqlar odamlarni o‘ziga juda jalb qildi, chunki ular ommaviy aloqa va shaxsiy muloqotni birlashtirdi. Endi bu saytlarda begonalar tomonidan chop etilgan videokontentlar ustunlik qiladi. Shu bilan birga, ochiq nashrlar tobora ko‘proq elektron pochtadagi xatlar kabi yopiq guruhlarga joylashtirilmoqda.

Ma’lumki, ijtimoiy tarmoqlarga tegishli ilovalar smartfonlar ekrani vaqtining deyarli 50 foizini egallaydi. Ya’ni, bu odamning umumiy  vaqtining ¼ dan ko‘prog‘ini tashkil qiladi. Bundan tashqari, bugungi kunda ular hatto 2020-yilga qaraganda 40 foiz ko‘proq vaqt sarflaydi.

Ijtimoiy media — endi ijtimoiy emas. Ya’ni, u yerda kamroq xabarlar nashr etiladi. Ularning o‘rnini turli kliplar egallaydi. Bundan tashqari, ular foydalanuvchiga uning ijtimoiy aloqalariga emas, balki boshqa kontentni ko‘rishda o‘zini qanday tutganiga qarab taklif qilinadi. Shaxsiy hayot muhokamasi WhatsApp va Telegram kabi yopiq platformalarga o‘tmoqda.

Ammo bu o‘zgarishlarning hammasi ham kamchiliklarga ega. Masalan, messenjerlar (xabar almashish ilovalari) umuman boshqarilmaydi. Agar bu kichik guruhlar uchun yaxshi bo‘lsa, unda 200 mingdan ortiq ishtirokchi bo‘lganlar uchun buning aksi. Soxta ma’lumot Hindiston siyosatchilari tomonidan WhatsApp orqali ham tarqatilgan.

Bundan tashqari, endi foydalanuvchi, hatto tarkibni shunchaki ko‘rib chiqsa ham, uni ma’qullaganga o‘xshaydi va uning "virusli bo‘lishiga" yordam beradi. Hozirgi ijtimoiy tarmoqlarning yana bir muammosi — ularda haqiqatni aks ettiruvchi yangiliklarning deyarli to‘liq yo‘qligi. Ma’lumki, hozirda katta yoshlilarning atigi 19 foizi ijtimoiy tarmoqlarda har hafta yangiliklar almashadi, 2018-yilda esa ularning ko‘rsatkichi 26 foizni tashkil etgan. Umuman olganda, bugungi yoshlar o‘zlarining asosiy yangiliklar manbai sifatida ijtimoiy tarmoqlarga tayanadilar.